Doorgaan naar hoofdcontent

grammatica. waarom?!

de eeuwige zucht van de leerling, waarom grammatica. wat overdenkingen en theorie hierover.

grammaticaonderwijs heeft als basisdoelstelling een termen- en begrippenapparaat aan leerlingen mee te geven zodat ze over taal en taalkunde kunnen praten en zodat ze inzicht hebben in taalstructuur, nodig om vreemde talen te leren. maar natuurlijk is het ook de bedoeling dat door grammaticaonderwijs de taal en het taalgebruik verbetert.
ok. dat is heel saai.

taalcanon over grammaticaonderwijs
mmm. interessant en bruikbaar.

goed idee: een aanbeveling van taalkundige jannemieke van de gein is om leerlingen zinnen te laten bouwen en ze daarbij de woordsoorten te leren. leuk idee. neem een filmpje van bonbon maken. laat ze aantekeningen maken en schrijf er vervolgens klassikaal, als voorbeeld, een verhaaltje over. bouw de zinnen op met steeds meer woordsoorten. het logische en stapsgewijze denken dat nodig is bij taalgebruik wordt zo met de paplepel ingegoten.

een ander goed idee: taalkundige ton hendrix en h. hulshof zeggen juist dat je taal moet oefenen door het ook over taal te hebben. dus niet een filmpje over bonbon maken nemen, maar een filmpje over taal. dan werken leerlingen met taal terwijl ze ook nog over taal nadenken. dubbel effectief. geen spreekbeurten over van alles en nog wat meer, maar spreekbeurten over taalkundige onderwerpen dus, gebarentaal, herkomst van woorden, dialecten. je zou het kunnen vergelijken met de lessen klassieke cultuur die je bij latijn en grieks krijgt.

en misschien wel mijn meest favoriete idee: neem een gedicht of fragment uit een boek en ga aan de slag met de grammatica aan de hand van de teksten. welke zelfstandige naamwoorden zijn er, zoek de lidwoorden, bijwoorden, zet het gedicht in een andere tijd. leuk!!!

Veel voorkomende argumenten voor het kunnen ontleden en woordbenoemen zijn:

  • leerlingen verwerven inzicht in de structuur van de Nederlandse taal 
  • het bevordert de taalvaardigheid, met name schrijven en spellen 
  • leerlingen ontwikkelen meer stijlbesef 
  • het bevordert het logisch en/of abstract denken 
  • het helpt bij het leren van een vreemde taal
  • het is belangrijk voor de culturele ontwikkeling.
kun je je leerlingen vertellen, maar daar raken ze vast niet opgewonden van.


Waarom is grammatica belangrijk?
De samenleving hecht veel belang aan grammaticaal correcte zinnen, vooral in opleidingen en werksituaties. Leerlingen moeten leren dat goed formuleren belangrijk is en ook wanneer foutloos formuleren een must is: in (sollicitatie)brieven, in toetsen, verslagen, werkstukken, op je eindexamen, op een PowerPoint presentatie, in alle teksten die gepubliceerd worden of op een andere manier naar buiten gaan.
tja. ook al zo ontzettend waar, maar wie boeit het. maar laat ze inderdaad maar eens foute voorbeelden zien van die producten en vraag ze dan nog eens of ze het niet goed willen leren.

leuke post op facebook, wel in een besloten groep van docenten nederlands, over het nut van het vak nederlands.

en natuurlijk is het filmpje van arnoud kuijpers onontbeerlijk bij dit onderwerp

Reacties

Populaire posts van deze blog

vallen

anne provoost schreef met vallen een meeslepend puberverhaal over keuzes maken of juist niet, over groepen vormen, ergens bij horen, vrienden, of niet. ze kruipt overtuigend in het hoofd van de vijftienjarige lucas en beschrijft zijn geestelijke isolement, de gedachten die rondtollen en niet stilstaan. ze beschrijft ook hoe pubers moeite hebben met keuzes maken, niet omdat ze dat niet willen, maar omdat die gedachten maar blijven rondtollen. eveline crone verklaart dit in haar boeken over het puberbrein door te wijzen op de ontwikkeling van het brein, de groei, waarbij de balans soms totaal ontbreekt. met dit gegeven heeft provoost ook nog eens een meeslepend avontuur beschreven, zich afspelend in een frans stadje in een bergachtige streek, waar het drukkend warm is (hoe kan het ook anders) en waar het huis van de grootvader eenzelfde isolement uitstraalt als het hoofd van een puber. het boek begint waar het bijna eindigt om vervolgens de gebeurtenissen die daarvoor voorvielen weer t...

lezen ?!

özkan akyol schreef het volgende in een column in het ad : "dankzij boeken ontworstelde ik me aan een milieu dat een somber vooruitzicht bood. door het lezen van simon carmiggelt, willem elsschot en j.c. bloem wist ik gedachten en gevoelens die ik altijd had, maar nooit kon ontrafelen, op een begrijpelijke manier onder woorden te brengen - letterlijk. de literatuur bracht me in nieuwe onbekende werelden, die mijn horizon breder maakten, zodat ik leerde associëren en ontcijferen." wat een mooie reclame voor het lezen. wat formeler en saaier zeggen de schrijvers van nederlands in de onderbouw "verhalen zijn voor ons plezier geschreven en bedoeld om ons mee te nemen naar een wereld waarin meer kan en andere dingen gebeuren dan we gewend zijn, de wereld van fantasie." (bonset, de Boer, ekens 2015) lezen en het plezier in lezen houdt veel mensen, vooral docenten en uitgevers, bezig in deze tijd waarin we korte berichtjes op onze telefoons lezen, ondertiteling bi...

duizend doden

in millemorti van nelleke noordervliet komen gelukkig niet zoveel doden voor. millemorti is de naam van een oude steengroeve in een zuidelijke punt van zwitserland, omgrensd door italië. notabelen uit het bergdorp vlakbij hebben het plan opgevat om daar een wintersportoord te maken zodat ook in de winter het dorpje kan profiteren van toerisme. zoals verwacht kan worden stelt dat dorpsbewoners tegenover elkaar die voor de natuur kiezen of die voor economische welvaart kiezen. het middelpunt van dit verhaal vormt een nederlandse kunsthistorica die zich in het dorpje terugtrekt voor een half jaar om onderzoek te doen. helaas zit het niet mee. haar boeken komen niet aan, het weer is slecht, ze breekt een been, een lawine brengt chaos en de liefde die ze vindt raakt ze ook weer kwijt. het boek begint als een streekroman op een mooie inspirerende locatie maar ontpopt zich als een levensfilosofische roman. het thema door het boek heen is het meedragen van het verleden. het verleden blijft he...